Schakelaars
Overzicht van veelgebruikte schakelaars, wanneer je ze gebruikt, en hoe impulsdrukknoppen samenwerken met domotica.
Schakelaars bepalen hoe een toestel of lichtpunt bediend wordt. Het juiste type kiezen maakt een installatie duidelijker, veiliger en makkelijker uitbreidbaar.
| Type | Typisch gebruik | Belangrijk op schema |
|---|---|---|
| Enkelpolig | Eén bediening voor één lichtpunt of kring | Welke kring en welk lichtpunt worden geschakeld |
| Wissel | Twee bedienplaatsen | Beide schakelaars horen bij dezelfde schakeling |
| Kruis | Drie of meer bedienplaatsen | Staat tussen de wisselschakelaars |
| Dubbel | Twee bedieningen in één module | Welke knop welke lichtgroep bedient |
| Drukknop | Puls naar relais, teleruptor of domotica | Welke ingang of actor de puls verwerkt |
Enkelpolige schakelaar
De standaard schakelaar voor één lichtpunt of één geschakelde kring. Typisch gebruik: een eenvoudige bediening vanaf één plaats.
Wisselschakelaar
Met twee wisselschakelaars kan je één lichtpunt vanop twee plaatsen bedienen (bv. onderaan en bovenaan een trap).
Kruisschakelaar
Gebruik je tussen twee wisselschakelaars wanneer je een lichtpunt vanaf drie of meer plaatsen wil bedienen.
Dubbele schakelaar
Twee afzonderlijke schakeleenheden in één module. Handig om twee lichtgroepen op één locatie te bedienen.
Dimmer
Voor het regelen van lichtsterkte. Let op compatibiliteit met het armatuur en de driver (LED-dimmers zijn niet universeel).
Een dimmer is geen neutrale schakelaar
Controleer altijd of dimmer, driver en armatuur compatibel zijn. Bij LED-verlichting is dat een praktische oorzaak van storingen, flikkeren of beperkte dimbaarheid.
Impulsdrukknop / drukknop (domotica)
Een impulsdrukknop maakt geen blijvende aan/uit-stand, maar geeft een korte puls. In domotica is dat vaak ideaal:
- de drukknop stuurt een ingang van een domotica-module of relais,
- de logica beslist wat er gebeurt (aan/uit, scène, timer, alles-uit, ...),
- je kan functies later aanpassen zonder alle bekabeling te hertekenen.
In moderne installaties combineer je drukknoppen vaak met centrale sturing zodat dezelfde knop, afhankelijk van de configuratie, meerdere acties kan uitvoeren.
Klassieke schakeling
De schakelaars vormen zelf de vaste logica van de bediening.
- De bekabeling bepaalt grotendeels wat later kan.
- Wissel- en kruisschakelingen worden snel minder overzichtelijk.
Drukknop met sturing
De knop geeft een puls, waarna relais of domotica beslist wat er gebeurt.
- De functie kan later makkelijker wijzigen.
- Het schema moet duidelijk tonen welke actor of ingang erbij hoort.